Zgasło światło. Zasłonięto okna. Wnętrze odnowionej cerkwi w Nagórzanach pogrążyło się w półmroku. I wtedy zabrzmiały słowa Adama Mickiewicza…
Tegoroczne Narodowe Czytanie w Nagórzanach trudno nazwać po prostu kolejnym spotkaniem z literaturą. Było próbą stworzenia przestrzeni, w której tekst można nie tylko przeczytać i usłyszeć, ale przede wszystkim przeżyć.
Miejscem spotkania była odnowiona cerkiew w Nagórzanach. Jej wnętrze, historia i cisza stworzyły niezwykłą scenografię dla „Dziadów” cz. II Adama Mickiewicza. Przy zasłoniętych oknach, w starannie zbudowanym półmroku rozpoczęło się spotkanie z jednym z najbardziej tajemniczych dzieł polskiego romantyzmu.
„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie…” słowa znane z lekcji języka polskiego tutaj brzmiały zupełnie inaczej.
Ważnym elementem wydarzenia była starannie przygotowana oprawa multimedialna. Obraz i muzyka towarzyszyły kolejnym fragmentom dramatu, potęgowały napięcie i pozwalały jeszcze głębiej wejść w świat ludowych wierzeń, tajemnicy i niepokoju. W półmroku cerkwi żywe słowo, dźwięk, obraz i niezwykła przestrzeń zaczęły tworzyć jedną całość.
Mickiewiczowskie „Dziady” prowadziły uczestników ku pytaniom, które mimo upływu niemal dwóch stuleci wciąż pozostają aktualne, o dobro i zło, winę i odpowiedzialność, cierpienie, pamięć i los człowieka.
Na chwilę zatarła się granica między szkolną lekturą a prawdziwym doświadczeniem literatury.
I chyba właśnie w tym tkwi sens takich spotkań. Klasyka nie musi pozostawać zamknięta na kartach książki. Można pozwolić jej wybrzmieć w miejscu, które samo niesie historię. Można połączyć słowo z muzyką, obrazem, światłem i przestrzenią. Można sprawić, że młody człowiek nie tylko pozna tekst Mickiewicza, ale również zapamięta emocje, które towarzyszyły spotkaniu z nim.
Nagórzańska cerkiew tego dnia połączyła literaturę, edukację, historię, nowoczesne środki przekazu i lokalne dziedzictwo. Stare mury stały się przestrzenią dla słów, które również przetrwały pokolenia.
Takie wydarzenie nie powstaje jednak bez ludzi.
Serdecznie dziękujemy Druhom OSP Nagórzany oraz Panu Januszowi Królickiemu – Sołtysowi Nagórzan za pomoc i wsparcie w organizacji Narodowego Czytania. Dziękujemy wszystkim osobom zaangażowanym w przygotowanie wydarzenia oraz wszystkim, którzy zechcieli razem z nami wejść tego dnia w niezwykły świat Mickiewicza.
Bo czasami, żeby naprawdę spotkać się z literaturą, nie wystarczy jej przeczytać. Trzeba stworzyć warunki, by mogła ożyć.
I w Nagórzanach ożyła.
